Η Ελλάδα βρίσκεται σε μία πολύ απότομη καμπή. Σε ένα σημείο που δεν έχει βρεθεί ποτέ άλλοτε, ασχέτως αν κατά καιρούς και αρκετά συχνά, οι δημοσιογράφοι έχουν χαρακτηρίσει κατά το παρελθόν, πολλές στιγμές ως πολύ σημαντικές. Είμαι πεπεισμένος ότι αυτή είναι η σημαντικότερη που έχει ζήσει ο οποιοσδήποτε μετά το 1974. Άλλωστε, όπως είπε και ο νέος υπηρεσιακός Πρωθυπουργός, ο κύριος Πικραμένος, το όνομά του μάλλον ταιριάζει γάντι προκειμένου να ενσαρκώσει τον τελευταίο Πρωθυπουργό της μεταπολίτευσης.
Η Ελλάδα 30 χρόνια μετά την κατάρρευση της δικτατορίας, έφτασε στο απόγειο της οικονομικής της εξέλιξης. Οι Ολυμπιακοί αγώνες ήταν η τελευταία ευκαιρία της χώρας μας για να αναστραφεί η κατάσταση και να αρχίσει η οικονομία μας να κάνει βήματα προς τα μπρος. Αντί να γίνει αυτό, το κορυφαίο αθλητικό γεγονός χρησιμοποιήθηκε ως ένα ακόμη «χαλί», το οποίο απλώθηκε πάνω από τα δημοσιονομικά μας με στόχο να κρύψουμε από κάτω του ακόμη περισσότερα προβλήματα. Τα προηγούμενα «χαλιά» ήταν αρχικά το 1981 η είσοδος της Ελλάδας στην ΕΟΚ και στη συνέχεια η εμβάθυνση των σχέσεών μας με την Ευρώπη, κάτι που οδήγησε στην είσοδό μας στο ευρώ. Όλες αυτές οι «στιγμές», αντί να χρησιμοποιηθούν από τους πολιτικούς μας ως ευκαιρίες εξυγίανσης του κράτους, εξευρωπαϊσμού της δημόσιας διοίκησης και εκσυγχρονισμού της οικονομίας, αντιμετωπίστηκαν κάθε φορά ως ευκαιρίες αύξησης του δανεισμού, καθώς γινόταν κάθε φορά ευκολότερος. Τα ΑΑΑ που μας έδινε η συμμετοχή μας στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, απλά μας έβαζαν κάθε φορά βαθύτερα στο βούρκο, καθώς δεν είχαμε κανένα λόγο να κάνουμε το οτιδήποτε για να βελτιωθούμε.
Έτσι, από το 2004 και μετά, δεν χρειάστηκαν παρά οκτώ χρόνια για να βρισκόμαστε σήμερα αντιμέτωποι με την απώλεια όλων όσων κατακτήσαμε τα προηγούμενα 30 χρόνια: Με την πιθανότητα της άτακτης χρεοκοπίας να παραμένει μπροστά μας (το PSI στην πραγματικότητα είναι μία συντεταγμένη χρεοκοπία) με την πιθανότητα αποπομπή μας από το ενιαίο νόμισμα, με την πιθανότητα επιστροφής στη δραχμή και την αδυναμία δανεισμού από τις αγορές τουλάχιστον για τα επόμενα 10 χρόνια.
Έτσι, σήμερα βρισκόμαστε στην επόμενη μέρα, μετά τις εκλογές της 6ης Μαΐου όπου οι πολίτες «τιμώρησαν» τα μνημονιακά κόμματα, ξαφνιάζοντας τους πάντες με την απόλυτη καταβαράθρωση του δικομματισμού. Οι νέες εκλογές για τις 17 Ιουνίου ήταν από την πρώτη στιγμή η πιθανότερη έκβαση, χωρίς ωστόσο να είναι και η καλύτερη. Οι πολιτικοί μας ήταν σίγουρο ότι -αν και έλεγαν ότι έλαβαν το μήνυμα- στην πραγματικότητα δεν το είχαν εισπράξει. Ο λαός φώναξε «Συνεργαστείτε». Αντ’ αυτού, εκείνοι συνέχισαν να ταμπουρώνονται πίσω από τις κομματικές τους γραμμές και να βάζουν στο καντάρι αν θα βγουν κερδισμένοι από τις κινήσεις τους στις επόμενες εκλογές. Προτίμησαν λοιπόν να μην κάνουν τίποτα, να συνεχίσουν να κατηγορούν ο ένας τον άλλον και τελικά να χάσουν αυτή τη μοναδική ευκαιρία να αποδείξουν στην Ευρώπη ότι μπορούν να κυβερνήσουν στρογγυλεύοντας λίγο τις γωνίες τους. Τώρα όμως τα περιθώρια στένεψαν ακόμη περισσότερο και η επόμενη μέρα από τις 17 Ιουνίου θα είναι απλά ακόμη πιο δύσκολη.
Είναι απαραίτητο λοιπόν όλοι να καταλάβουν τί έχει συμβεί μέχρι τώρα έτσι ώστε να αποφύγουμε τα ίδια λάθη. Είναι απαραίτητο να καταλάβουν όλοι ότι στις 18 Ιουνίου θα πρέπει να ληφθεί μία εκ των δύο αποφάσεων:
- Ή ανακοινώνονται τα μέτρα των 11,5 δισ. που έχουν δεσμευθεί οι προηγούμενες κυβερνήσεις ότι θα επιβάλουν,
- Ή καταγγέλλεται το Μνημόνιο και αρχίζει η επαναδιαπραγμάτευση.
- Ή να ελπίζουμε ότι οι Ευρωπαίοι θα καλύψουν την τρύπα και θα κάνουν την Ευρώπη πιο κοινωνική και πιο αλληλέγγυα (ίσως με τα ευρωομόλογα)
- Ή μειώνουμε αυτομάτως τις δαπάνες μας στο επίπεδο των χρημάτων που έχουμε. Δηλαδή μειώνουμε τους μισθούς, τις συντάξεις και τα επιδόματα που πληρώνει το δημόσιο.
Πως φτάσαμε ως εδώ
Όλα τα παραπάνω δεν είναι παρά τα αποτελέσματα ενός κακοσχεδιασμένου οικονομικού πειράματος λιτότητας και ανεπαρκούς αναγκαστικής μεταρρύθμισης που έγινε εδώ και δύο χρόνια επάνω στην ελληνική οικονομία. Είναι όμως η κορυφή του παγόβουνου, καθώς από κάτω κρύβεται μία χώρα με τους πολίτες στο χείλος της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής καταστροφής, ενώ η Ελλάδα δεν απέχει καθόλου από το να μετατραπεί στην θρυαλλίδα που θα καταστρέψει ολόκληρη την Ευρωζώνη. Άλλωστε δεν φαντάζει παράλογο αυτό που έγραψε ο οίκος Fitch σε πρόσφατη μελέτη του, ότι δηλαδή, μόλις η Ελλάδα φύγει από το ευρώ, αμέσως θα υποβαθμιστούν η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Κύπρος, η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Σλοβενία και το Βέλγιο. Το άμεσο αποτέλεσμα θα είναι να γίνει ακόμη πιο ακριβός ο δανεισμός αυτών των χωρών, όταν η Ισπανία ήδη δανείζεται με πάνω από 6% αρκετά πάνω δηλαδή από το 5% που θεωρείται το ταβάνι του βιώσιμου δανεισμού. Άλλωστε η βοήθεια των 100 δισ. που έλαβε για τις τράπεζές της δεν την έβγαλε από την βάσανο της συνεχούς αναζήτησης δανείων. Παραμένει στις αγορές και αυτό την κάνει κάθε μέρα πιο ευάλωτη.
Παρά την εμφανή αποτυχία του προγράμματος για την Ελλάδα, αλλά και την εμφανέστατη άρνηση των Ελλήνων να το δεχθούν, η Γερμανία δεν σταματά ακόμη και σήμερα να επαναλαμβάνει ότι η χώρα μας θα πρέπει να μείνει πιστή στις δεσμεύσεις της για λιτότητα, ασχέτως αν αυτή η λιτότητα απλά βυθίζει την οικονομία σε μεγαλύτερη ύφεση κάνοντας το χρέος (που έτσι κι αλλιώς διογκώνεται αριθμητικά με τα νέα δάνεια από το ΔΝΤ και την ΕΕ) να φαίνεται ακόμη μεγαλύτερο καθώς ο παρανομαστής συρρικνώνεται. Τα τελευταία τρία χρόνια το ΑΕΠ έχει μειωθεί κατά 14% και φέτος ξεκίνησε το πρώτο τρίμηνο με -6,2%.
Ήδη η «διάσωση» της Ελλάδας (που είναι ακόμη πολύ μακριά από την επίτευξη του στόχου) έχει αναγορευτεί στην πιο δαπανηρή κίνηση του ΔΝΤ και της ΕΕ, καθώς τα καταβεβλημένα ή υπεσχημένα δάνεια έχουν φτάσει σε ύψους τα 245 δισ. ευρώ, ενώ 100 δισ. έχουν χαθεί από την διεθνή αγορά μέσα από τη διαδικασία του PSI.
Εύκολα θα μπορούσε κάποιος να χαρακτηρίσει την κατάσταση ως «χάος» για το οποίο φταίνε όλοι. Φταίνε οι Έλληνες πολιτικοί, οι οποίοι από το 2004 και μετά δεν έκαναν καμία ουσιαστική μεταρρύθμιση, αλλά φταίνε και οι «παντογνώστες» δανειστές που θεώρησαν ότι θα εξαναγκάσουν μία χώρα με διαρθρωτικά προβλήματα να μεταρρυθμιστεί, ταυτόχρονα να συρρικνωθεί οικονομικά, κοινωνικά και επενδυτικά, και παραταύτα να συνεχίσει απρόσκοπτα να πληρώνει τα αυξανόμενα δάνειά της. Παράλογο.
Σύμφωνα με ένα δημοσίευμα της Wall Street Journal, ο Γιώργος Παπανδρέου χαρακτήρισε την αποστολή «σχεδόν αδύνατη» ασχέτως αν μετά την ανέλαβε υπογράφοντας το πρώτο Μνημόνιο, μία κίνηση που οδήγησε σε εξέγερση την κοινοβουλευτική του ομάδα διώχνοντάς τον στη συνέχεια από την ηγεσία του κόμματος που ίδρυσε ο πατέρας του.
Πληροφορίες θέλουν τον Γιώργο Παπανδρέου να έχει ζητήσει από την Γερμανίδα Καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ μια πιο ήπια προσαρμογή το 2010. Εκείνη όμως του απάντησε ότι το πρόγραμμα βοήθειας έπρεπε να πονέσει. «Θέλουμε να είναι σίγουρο ότι κανείς άλλος δεν θα θελήσει κάτι σαν κι αυτό» του είπε. Κι όμως η κυρία Μέρκελ είχε κάνει ένα λάθος. Γιατί μπορεί να μην το θέλει κανείς, αλλά την ίδια στιγμή η ανησυχία έχει δημιουργηθεί σε όλη την Ευρώπη ότι η Ελλάδα μπορεί να ενεργοποιήσει μαζικές αναλήψεις από τις τράπεζες και ρευστοποίηση κρατικών ομολόγων, θέτοντας σε κίνδυνο το σύνολο του νομισματικού οικοδομήματος. Έτσι εξακολουθεί μέχρι και σήμερα (ιδίως τώρα που άλλαξε ο ένοικος στο γαλλικό Προεδρικό Μέγαρο) να διογκώνεται μία συζήτηση γύρω από την εμβάθυνση της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης με τον γενικό τίτλο «Ευρωομόλογα».
Το πρώτο Μνημόνιο και πως απέτυχε
Η συζήτηση γύρω από την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση μέσα από τα Ευρωομόλογα δεν έχει καταλήξει κάπου, καθώς η Γερμανία εξακολουθεί να αντιστέκεται με όλες της τις δυνάμεις και να απαιτεί την πραγμάτωση του χρυσού κανόνα για τους ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς. Έτσι, όταν τον Μάιο του 2010 ΕΕ και ΔΝΤ αποφάσισαν να δώσουν στην Ελλάδα το πρώτο πακέτο διάσωσης των 80 δισ. οι ευρωπαίοι ηγέτες νόμιζαν ότι έλυσαν το πρόβλημα, στέλνοντας μήνυμα αλληλεγγύης στις αγορές. Τότε το ΔΝΤ υποστήριξε ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να δώσει απόλυτη προτεραιότητα στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, προχωρώντας πιο ήπια στην μείωση των δαπανών, ώστε να μην πάθει ασφυξία η οικονομία. Η Γερμανία όμως διαφώνησε. Ζήτησε όλα να γίνουν ταυτόχρονα απαιτώντας το έλλειμμα, από το 15,8% του ΑΕΠ να πέσει στο 3 μέχρι το 2014. Το αποτέλεσμα ήταν ότι παρά τις περικοπές δαπανών, η αύξηση των φόρων πάγωσε την οικονομία και μαζί και το έλλειμμα, που σκάλωσε στο 10%. Την ίδια στιγμή και το χρέος ήταν σαφές προς όλους ότι δεν ήταν πια βιώσιμο. Αυτό έλεγε στον τότε Πρωθυπουργό η εταιρία Lazard που λειτουργούσε ως οικονομικός του σύμβουλος. Στην ΕΚΤ όμως όλοι φοβόντουσαν ότι μία αναδιάρθρωση των ομολόγων θα υπονόμευε την εμπιστοσύνη στο χρέος και των άλλων χωρών, έτσι, τον πρώτο καιρό η υπόθεση «κούρεμα» καταδικαζόταν συλλήβδην.
Στην αρχή των μεταρρυθμίσεων, φάνηκε ότι η Ελλάδα είχε πολύ λίπος να κάψει και ο λαός υποστήριζε μεταρρυθμίσεις που θα περιόριζαν τη γραφειοκρατία, τη διαφθορά και τη φοροδιαφυγή, μειώνοντας τα διάφορα προνόμια σε μεγάλες ομάδες συμφερόντων, όπως τους δικηγόρους, τους οδηγούς ταξί και τους υπαλλήλους του ΟΣΕ. Κάποια στιγμή όμως άρχισαν να φαίνονται και τα πολιτικά όρια. Άλλωστε όλα αυτά που προσπαθούσε τώρα να περικόψει το ΠΑΣΟΚ ήταν το ίδιο που τα είχε εγκαθιδρύσει από το 1981 και μετά, δημιουργώντας στρατιές ψηφοφόρων.
Ο Παπακωνσταντίνου (αλαζονικός και ο ίδιος) κατέληξε να θεωρείται εχθρός με όλο το Υπουργικό Συμβούλιο, τα μέλη του οποίου αρνούνταν να ψαλιδίσουν όλα εκείνα που έφερναν δεκαετίες τώρα ψήφους στο ΠΑΣΟΚ. Έτσι, άρχισαν οι περικοπές σε μισθούς και συντάξεις, ενώ αυξήθηκε και ο ΦΠΑ, βάζοντας στο γύψο την κατανάλωση, τον μόνο μοχλό ανάπτυξης τα τελευταία 15 χρόνια. Οι άδειες βιτρίνες άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους. Αρχικά δειλά σε απόμερους δρόμους μικρών δήμων της Αθήνας. Μετά στις κεντρικές λεωφόρους και τέλος στα μεγάλα και πολυσύχναστα εμπορικά σημεία όλου του Λεκανοπεδίου, αλλά και όλων των πόλεων της χώρας. Στο δε κέντρο της πρωτεύουσας οι συνεχιζόμενες διαμαρτυρίες τώρα γίνονταν όλο και πιο συχνές. Έτσι, ο μεγαλύτερος εργοδότης της Ελλάδας, το εμπόριο, είχε αρχίσει τις απολύσεις. Η ανεργία εκτινάχθηκε και σήμερα είναι πάνω από 22%.
Παράλληλα άρχισαν να μην αποδίδουν και οι δημόσιοι υπάλληλοι (και ιδίως οι εφοριακοί) που έβλεπαν τους μισθούς τους να πέφτουν και τους φόρους τους να ανεβαίνουν. Η κατάσταση ώθησε την οικονομίας στο κενό και έτσι δεν υπήρχε κανένα έρεισμα στη Βουλή για να περάσουν άλλα μέτρα.
Έτσι, τον Ιούνιο το 2011 στο Υπουργείο Οικονομικών μπήκε ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Παρά τις δηλώσεις του περί απρόθυμης ανάληψης των καθηκόντων του, βαθιά μέσα του πίστευε ότι με την ρητορική του και με μία σκληρή στάση προς τους Ευρωπαίους θα κατάφερνε να βγάλει την χώρα από το αδιέξοδο, κερδίζοντας έτσι και τη θέση στο τιμόνι του ΠΑΣΟΚ, με καλύτερες όμως προοπτικές από αυτές με τις οποίες τελικά το ανέλαβε.
Το δεύτερο Μνημόνιο
Η πρώτη επαφή του Βενιζέλου με τους συναδέλφους του Υπουργούς Οικονομικών έγινε στο Λουξεμβούργο. Τους είπε ότι η Ευρώπη δεν είχε άλλη επιλογή παρά να δανείσει κι άλλα χρήματα στην Ελλάδα, προκειμένου να αποφύγει όλη η ευρωζώνη την αποσταθεροποίηση. Όλοι έγιναν έξαλλοι. Εξέλαβαν τα λόγια του ως εκβιασμό και ζήτησαν το αντίθετο από αυτό που στόχευε ο Υπουργός. Του είπαν: «Να ανακτήσει η Ελλάδα την αξιοπιστία της αν θέλει να λάβει άλλη υποστήριξη».
Την ίδια στιγμή οι Ευρωπαίοι, βλέποντας ότι ο Σαμαράς είχε ξεπεράσει στις δημοσκοπήσεις το ΠΑΣΟΚ τον κάλεσαν για να του ζητήσουν να υποστηρίξει το πρόγραμμα. Εκείνος τους είπε ότι το όλο εγχείρημα θα αποτύχει και ότι θα χρειαστεί ένα «σχέδιο Β». Όταν τον ρώτησε η Μέρκελ τί προτείνει, εκείνος ζήτησε μείωση φόρων για να τονωθεί η οικονομία. Η λύση όμως δεν έγινε δεκτή καθώς θεωρήθηκε ότι θα μείωνε τα έσοδα και άρα θα αύξανε και πάλι το έλλειμμα.
Τον Σεπτέμβριο ο Βενιζέλος επανήλθε ζητώντας χαλάρωση των όρων του μνημονίου. Σε αντάλλαγμα του ζητήθηκε από την τρόικα να ανοίξει τον δρόμο των απολύσεων από το δημόσιο και να κλείσει ζημιογόνες ΔΕΚΟ. Το αρνήθηκε και έτσι εκείνοι του αρνήθηκαν την επόμενη δόση. Στα ταμεία το Υπουργείο Οικονομικών είχε μόλις ένα δισ. ευρώ, όταν μισθοί και συντάξεις κάθε μήνα απαιτούν τέσσερα δισ.
Τον Οκτώβριο, το ΔΝΤ, με τη νέα του Γενική Διευθύντρια, Κριστίν Λαγκάρντ πίεσε τους Ευρωπαίους να παραδεχθούν ότι το πρόγραμμα πολύ απλά «δεν βγαίνει». Έτσι οι ηγέτες της ΕΕ στις 26 Οκτωβρίου κατέληξαν στο κούρεμα του χρέους. Το ονομαστικό ποσοστό ήταν 53,5%, οι πραγματικές απώλειες όμως για τον ιδιωτικό τομέα ήταν περίπου 75%. Όσο για τον επίσημο τομέα, αυτός παρέμεινε αλώβητος. Όμως η Ελλάδα πλέον χρωστούσε τα περισσότερα χρήματα σε κράτη και όχι σε ιδιώτες. Έτσι, το πραγματικό χρέος έπεσε από τα 356 δισ. το 2011, μόλις στα 327 το 2012, παραμένοντας πάνω από το 154% του ΑΕΠ. Και ενώ οι Ευρωπαίοι θεωρούσαν ότι το κούρεμα θα ήταν η λύση, τελικά στην Αθήνα η κυβέρνηση κατέρρευσε με τον Γιώργο Παπανδρέου να εμφανίζει από το πουθενά την πρόταση για δημοψήφισμα. Η δήλωση αυτή έριξε από τα σύννεφα τους Μερκοζί, οι οποίοι τότε είχαν δημιουργήσει πλέον το πιο σκληροπυρηνικό κέντρο αποφάσεων της Ευρώπης, με κοινές εμφανίσεις και συνεντεύξεις. Οι δυο τους, συνάντησαν τον Έλληνα Πρωθυπουργό σε ένα θέρετρο των Καννών στις 2 Νοεμβρίου. Του εξήγησαν ότι το ερώτημα στο δημοψήφισμα θα πρέπει να έχει ως εναλλακτική του Μνημονίου την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ. Λίγες ώρες αργότερα, ο Ευάγγελος Βενιζέλος με δηλώσεις του καταδίκαζε το δημοψήφισμα, αφήνοντας έκθετο τον τότε Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ. Άλλωστε δεν τον είχε ενημερώσει ότι επρόκειτο να τις κάνει. Η κούρσα για την διαδοχή ήταν πλέον στην τελική ευθεία και τα γάντια είχαν βγει.
Λίγο αργότερα στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ μία σειρά Βουλευτών πίσω από την Βάσω Παπανδρέου και την Άννα Διαμαντοπούλου έριχναν με πάταγο τον Γιώργο Παπανδρέου από την εξουσία.
Η απειλή της εξόδου από το ευρώ
Η αποκάλυψη ότι οι Ευρωπαίοι δεν το έχουν σε τίποτα να ζητήσουν από την Ελλάδα να εγκαταλείψει το ευρώ έπεσε ως κεραμίδα στα κεφάλια των Ελλήνων. Για τους περισσότερους ήταν πλέον σαφές ότι η έξοδος από το ευρώ θα σήμαινε και περαιτέρω μείωση των πραγματικών εισοδημάτων κατά 50%. Έτσι, η κατανάλωση δέχθηκε άλλο ένα πλήγμα, ενώ οι όποιες επιχειρηματικές ενέργειες πραγματικά πάγωσαν. Οι δε αποταμιευτές συνέχισαν να βγάζουν τα λεφτά τους από τις τράπεζες. Τώρα πια εκτός από τις τράπεζες της Γαλλίας και της Κύπρου, άρχισαν να βάζουν χρήματα σε θυρίδες, αλλά και σε παλιές κρυψώνες που είχαν αδειάσει από την εποχή που είχαν επενδύσει (και χάσει) τα λεφτά τους στο Χρηματιστήριο. Τα ξύλινα πατώματα και τα στρώματα γέμιζαν πάλι με λεφτά και αυτή τη φορά δεν θα φτάσει το χαμόγελο Colgate του Γιάννου Παπαντωνίου για να ξανβγούν.
Οι εξελίξεις σοκάρισαν και τη Λεωφόρο Συγγρού. Ο Σαμαράς -θέλοντας και μη- συνέπραξε με τον Βενιζέλο και δημιουργήθηκε η κυβέρνηση Παπαδήμου, που όμως έμελε απλά να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές, χωρίς να κάνει μεταρρυθμίσεις που άλλωστε ήταν σίγουρο ότι οι Βουλευτές των δύο κομμάτων δεν θα στήριζαν. Ο συντηρητικός τραπεζίτης ζητούσε να του δοθεί η ευκαιρία να κυβερνήσει μέχρι τη λήξη της κοινοβουλευτικής θητείας, όμως ο Σαμαράς αντέδρασε θεωρώντας ότι ο λαός θα του έδινε την αυτοδυναμία. Κανένας δεν πίστευε στο επιτελείο του ότι οι δημοσκοπήσεις που έδειχναν μείωση της δύναμης των δύο κομμάτων ήταν αληθινές. Όντως δεν ήταν. Η απώλειες των δύο κομμάτων ήταν μεγαλύτερες και η μοίρα έπαιξε σκληρό παιχνίδι στον Αντώνη Σαμαρά, καθώς για δύο βουλευτές δεν μπορούσε να συμπράξει ούτε με το ΠΑΣΟΚ, ώστε να έχει 151 στη Βουλή και να τιμήσει την υπογραφή που είχε στείλει στους Ευρωπαίους ότι μετά τις εκλογές θα συνεχιζόταν απρόσκοπτα το πρόγραμμα.
Οπότε, δεν προκάλεσε σε κανέναν εντύπωση όταν η δόση του Μαΐου των 5,2 δισ. -που είχε ήδη εγκριθεί από τις εκλογές- ήρθε κουτσουρεμένη κατά ένα δισ. Θα δίνονταν μόνο τα 4,2 δισ. που προβλέπονταν για να πληρωθούν τα ομόλογα της ΕΚΤ και των άλλων κεντρικών Ευρωπαϊκών Τραπεζών, που φυσικά δεν είχαν συμμετάσχει σε κανένα κούρεμα.
Για τις ανάγκες των Ελλήνων όμως;
Η απάντηση μάλλον θα δοθεί μετά τις εκλογές του Ιουνίου.
